Lạc, hay còn gọi là đậu phộng, là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân Việt Nam. Để đạt được vụ mùa bội thu, hạt to chắc và nặng cân, việc áp dụng đúng Cách trồng lạc theo quy trình kỹ thuật thâm canh là yếu tố quyết định. Bài viết này là cẩm nang chi tiết từ Vũ Garden, chia sẻ toàn bộ kỹ thuật trồng lạc hiện đại nhất, tập trung vào các khâu chuẩn bị đất, bón phân cân đối và quản lý sâu bệnh.
Chuẩn Bị Toàn Diện Cho Mùa Vụ Lạc Thành Công
Năng suất lạc phụ thuộc rất lớn vào khâu chuẩn bị ngay từ ban đầu. Sự tỉ mỉ trong việc chọn giống, đất đai và thời vụ sẽ tạo nền tảng vững chắc cho cây phát triển tối ưu.
Lựa Chọn Giống Lạc Tối Ưu và Tiêu Chuẩn Hạt
Việc chọn giống quyết định đến 50% năng suất cuối cùng. Bà con nên ưu tiên các giống lạc có tiềm năng năng suất cao, kháng bệnh tốt và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng tại địa phương. Các giống phổ biến, được khuyến nghị bao gồm L14 và TB25.
Hạt giống phải đạt tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Cần chọn hạt vừa phải, không quá già hoặc non. Hạt phải mẩy, vỏ sáng, không bị sâu bệnh hay trầy xước.
Trước khi gieo, hạt giống nên được phơi dưới nắng nhẹ. Phơi khoảng 3-4 giờ giúp kích thích hạt nảy mầm đồng đều và tăng sức sống cho cây con. Lượng giống trung bình cần chuẩn bị là 200-250kg cho mỗi hecta canh tác.
giống lạc TB25
Xác Định Thời Vụ Gieo Trồng Thích Hợp Nhất
Thời vụ gieo trồng lạc lý tưởng thường rơi vào đầu mùa mưa. Khoảng thời gian này giúp đất có độ ẩm tự nhiên cần thiết. Nhiệt độ không khí cũng tăng dần, rất thuận lợi cho quá trình nảy mầm. Cây lạc sẽ có điều kiện sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ ngay từ giai đoạn đầu.
Việc gieo trồng đúng thời vụ còn giúp lạc tránh được các đợt sâu bệnh bùng phát mạnh. Điều này giảm thiểu chi phí và công sức phòng trừ sau này. Nắm vững lịch thời vụ địa phương là chìa khóa để đảm bảo thành công cho cả vụ lạc.
Kỹ Thuật Làm Đất và Thiết Kế Luống Chuẩn
Lạc là loại cây chịu hạn khá tốt nhưng lại rất kỵ ngập úng. Vì vậy, việc chọn đất và làm đất phải đảm bảo khả năng thoát nước nhanh. Bà con nên chọn chân ruộng cao, có hệ thống kênh mương thoát nước chủ động.
Đất trồng lạc lý tưởng nhất là đất cát pha, thịt nhẹ tơi xốp và thoáng khí. Điều này cực kỳ quan trọng vì tia củ lạc hình thành trên mặt đất rồi phải đâm xuống đất để tạo củ. Đất tơi xốp giúp quá trình này diễn ra dễ dàng hơn.
Cần tránh trồng lạc trên đất đã trồng lạc liên tục nhiều năm. Điều này nhằm giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm các bệnh nghiêm trọng. Các bệnh như héo xanh vi khuẩn hoặc thối quả nặng thường tích lũy trong đất cũ.
Để làm đất, trước hết phải làm sạch cỏ dại. Sau đó, tiến hành cày bừa thật nhỏ và san phẳng. Tiếp theo, lên luống rộng từ 1,0-1,5m, luống cao khoảng 25-30cm.
Trên đất chuyên màu hoặc đất bãi, nơi khả năng thoát nước tốt, có thể trồng theo băng. Mỗi băng rộng 5-6m, sau đó rạch hàng theo chiều ngang luống. Hướng luống cần được thiết kế sao cho dễ dàng thoát nước mưa và tưới tiêu.
Quy Trình Gieo Trồng và Chăm Sóc Đột Phá
Quy trình gieo trồng và bón phân cần được thực hiện một cách chính xác. Đây là giai đoạn quyết định đến mật độ cây và sự hình thành củ ban đầu của lạc.
Gieo Hạt Đúng Kỹ Thuật để Tối Đa Tỷ Lệ Nảy Mầm
Gieo hạt cần được tiến hành khi đất đã đạt đủ độ ẩm. Nếu đất quá khô, bà con nên tưới nước vào rãnh gieo trước. Điều này giúp hạt lạc dễ dàng hấp thu nước và nảy mầm nhanh chóng.
Một nguyên tắc quan trọng là không để hạt tiếp xúc trực tiếp với phân bón lót. Phân bón có thể gây “cháy mầm” hoặc thối hạt, làm giảm tỷ lệ nảy mầm. Hạt lạc cần được gieo cách xa vị trí bón phân lót.
Sau khi gieo, tiến hành lấp một lớp đất mỏng khoảng 1-2cm phủ kín hạt. Độ sâu này là tối ưu để hạt nảy mầm khỏe. Mật độ gieo trung bình khuyến nghị là 33-35 cây/m2.
Khoảng cách gieo hợp lý là hàng cách hàng 25-28cm, cây cách cây 10-12cm. Mỗi hốc chỉ nên gieo một hạt để đảm bảo cây phát triển đồng đều.
gieo hạt lạc
Nguyên Tắc Vàng Trong Bón Phân (Lân và Vôi)
“Không lân không vôi thì thôi trồng lạc” là câu nói kinh nghiệm luôn đúng. Lân và Vôi đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong kỹ thuật trồng lạc. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ra hoa, tạo quả và phát triển củ của cây lạc. Cây lạc đòi hỏi phải được bón đủ phân hữu cơ, lân và vôi.
- Vôi (Canxi): Cực kỳ thiết yếu cho quá trình đâm tia và hình thành nhân hạt. Vôi giúp cải tạo đất, giảm chua, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn cố định đạm. Thiếu vôi sẽ làm củ lép và giảm chất lượng hạt.
- Lân (Photpho): Kích thích sự phát triển của hệ rễ và tăng khả năng ra hoa. Lân giúp cây lạc hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn. Phân lân cần được bón lót toàn bộ ngay từ đầu.
Liều lượng phân bón cho 1 hecta cần được tính toán kỹ lưỡng. Bà con nên tham khảo định mức sau: Phân chuồng hoai mục (10-15 tấn), Vôi bột (500-600 kg), Đạm urê (80-100 kg), Kali clorua (120-150kg), và Lân supe (500-700 kg). Liều lượng này cần được điều chỉnh tùy theo độ phì của đất và giống lạc được sử dụng.
Hướng Dẫn Bón Lót, Bón Thúc Theo Giai Đoạn Sinh Trưởng
Bón phân cho lạc cần phải chia thành nhiều lần theo từng giai đoạn phát triển. Việc bón phân đúng lúc, đúng liều lượng sẽ giúp cây phát triển ổn định.
Bón Lót
Bón lót bao gồm toàn bộ phân chuồng, vôi (1/2 lượng), và toàn bộ phân lân. Các loại phân này được trộn đều và rải xuống rãnh. Sau khi rải, phải lấp một lớp đất dày 2-3 cm để ngăn cách hạt giống với phân bón. Không được để hạt và phân tiếp xúc trực tiếp.
Bón Thúc Sớm (Giai đoạn cây con)
Giai đoạn cây có 2-3 lá thật là thời điểm bón thúc lần đầu. Bà con cần bón toàn bộ lượng Đạm Urê và 1/2 lượng Kali. Việc bón thúc cần kết hợp với xới phả váng để tạo độ thoáng khí cho đất.
Sau khoảng 20 ngày từ khi gieo, nên sử dụng các sản phẩm kích thích ra hoa. Việc này giúp tăng cường sự phát triển của cành cấp 1.
Bón Thúc Ra Hoa Rộ và Tạo Củ
Khoảng 7-10 ngày sau khi chớm có hoa, tiếp tục phun kích thích ra hoa để hoa nở đồng loạt hơn. Khi cây có 6-7 lá thật, bón hết lượng phân còn lại (Kali). Phân nên được xới sâu 5-6 cm quanh gốc, tránh bón sát gốc.
Sau khi lạc ra hoa rộ được 7-10 ngày, đây là thời điểm vàng để bón nốt 1/2 lượng vôi còn lại. Tuyệt đối không được trộn vôi với bất kỳ loại phân bón hóa học nào khác. Vôi được bón ở giai đoạn này sẽ trực tiếp hỗ trợ quá trình đâm tia.
Sau khi hoa héo và tia bắt đầu đâm xuống đất, phun các sản phẩm giúp to củ, chắc hạt. Phun định kỳ 15 ngày một lần giúp cải thiện trọng lượng và màu vỏ lụa của củ.
Chăm Sóc Thâm Canh và Quản Lý Nước
Kỹ thuật chăm sóc sau gieo bao gồm dặm tỉa, vun xới và quản lý nước là yếu tố then chốt. Sự can thiệp đúng lúc sẽ giúp lạc tối đa hóa khả năng tạo củ.
Kỹ Thuật Vun Xới Cây Lạc Quan Trọng Nhất
Vun xới là biện pháp kỹ thuật không thể thiếu để giúp đất tơi xốp, tạo điều kiện cho tia lạc đâm xuống. Việc vun xới cần thực hiện theo ba lần chính.
- Lần 1 (2-3 lá thật): Tiến hành xới phả váng, chỉ làm tơi bề mặt đất. Ở giai đoạn này, không được vun gốc để cành cấp 1 có không gian phát triển.
- Lần 2 (7-8 lá thật, trước ra hoa): Xới sâu 5-6cm giữa hàng. Mục đích là tạo độ tơi xốp, thoáng khí sâu hơn. Vẫn tuyệt đối không vun gốc.
- Lần 3 (7-10 ngày sau khi ra hoa rộ): Đây là lần vun xới quan trọng nhất. Tiến hành vun cao gốc lạc. Vun cao tạo môi trường đất mềm, ẩm, thuận lợi cho tia lạc đâm sâu xuống đất để hình thành quả và hạt.
Việc dặm tỉa cần được tiến hành sớm khi cây có 1-2 lá thật. Dặm tỉa đảm bảo mật độ cây đồng đều trên ruộng.
Quản Lý Nước (Tưới và Thoát Nước) Theo Từng Thời Kỳ
Cây lạc yêu cầu độ ẩm ổn định, đặc biệt là trong các giai đoạn quan trọng. Việc quản lý nước phải tuân thủ nguyên tắc “đủ ẩm nhưng không ngập úng”.
- Thoát nước: Sau mỗi trận mưa lớn, phải tiến hành thoát nước triệt để ngay lập tức. Cây lạc rất nhạy cảm với ngập úng.
- Tưới nước: Trong điều kiện khô hạn, cần tưới nước đủ ẩm. Đặc biệt, thời kỳ trước ra hoa và thời kỳ làm quả là hai giai đoạn cây cần đủ ẩm nhất. Tưới theo phương pháp ngập rãnh (ngập 2/3 luống), để nước tự ngấm rồi tháo cạn.
- Giai đoạn cuối: Giai đoạn củ đã hình thành và chín. Nếu gặp mưa lớn phải thoát nước kịp thời. Nước mưa đọng lại sẽ gây mọc mầm, thối quả, làm giảm nghiêm trọng năng suất và chất lượng củ lạc.
Phòng Trừ Sâu Bệnh Tổng Hợp (IPM)
Phòng trừ sâu bệnh cần áp dụng biện pháp tổng hợp (IPM). Thường xuyên thăm đồng để phát hiện và xử lý kịp thời theo khuyến cáo của chuyên gia.
Nhận Diện và Phòng Trừ Sâu Hại Lá, Thân, Rễ
Sâu hại lạc khá đa dạng, từ sâu ăn lá, rệp sáp đến các loại sùng, hà. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ nguyên tắc an toàn.
- Sâu ăn lá: Gây hại trực tiếp đến khả năng quang hợp của cây. Cần phun các loại thuốc trừ sâu phổ rộng, có hoạt chất chuyên biệt.
- Rệp sáp, Sùng hà: Gây hại rễ và củ. Cần sử dụng thuốc trừ sâu đặc trị để xử lý đất hoặc phun phòng khi phát hiện mầm mống. Các sản phẩm như Kiếm Nhật, Bowing 999, hoặc Gunner có thể được sử dụng để phòng trừ.
thuốc trừ sâu kiếm nhật
thuốc trừ sâu bowing 999
Thuốc trừ sâu Gunner
Quản Lý Hiệu Quả Các Bệnh Phổ Biến (Đốm Lá, Héo Xanh)
Bệnh hại là mối đe dọa lớn đối với năng suất lạc. Cần có kế hoạch phòng ngừa chủ động ngay từ đầu vụ.
- Bệnh héo cây con (Lở cổ rễ): Giai đoạn sớm của nhiều bệnh thối rễ, thối thân. Cần phun phòng trị bằng các loại thuốc nấm và kháng sinh thực vật. Giai đoạn cây con gặp mưa ẩm, cần xới phả váng và phun phòng bằng Till Mát, Validacin hoặc Anvil.
- Bệnh hại lá (Đốm nâu, Đốm đen, Gỉ sắt): Đây là các bệnh phổ biến gây hại diện rộng. Bệnh làm lá vàng úa, rụng sớm, giảm khả năng nuôi củ. Sử dụng hoạt chất Azoxystrobin + Difenoconazole (có trong Till Mát 400SC) để phòng trị. Cần phun đều cả hai mặt lá để đạt hiệu quả cao nhất.
Bệnh đốm lá trên cây lạc
các thành phần có trong sản phẩm till mát
Thu Hoạch và Bảo Quản (Đảm bảo Năng suất và Chất lượng)
Thu hoạch đúng thời điểm là bước cuối cùng để bảo toàn thành quả lao động. Thu hoạch non hoặc quá già đều ảnh hưởng đến chất lượng.
Dấu Hiệu Nhận Biết Thời Điểm Thu Hoạch Tối Ưu
Cây lạc đạt năng suất và chất lượng cao nhất khi có trên 80% quả đã chín già. Bà con nên kiểm tra bằng cách nhổ thử một vài cây.
Dấu hiệu nhận biết: Tầng lá gốc đã chuyển sang màu vàng và rụng dần. Tầng lá giữa cũng bắt đầu chuyển vàng. Vỏ củ già đã có gân điển hình của giống. Mặt trong vỏ chuyển màu đen, vỏ lụa có màu sắc đặc trưng của giống.
Việc thu hoạch cần tiến hành nhanh gọn trong điều kiện thời tiết khô ráo. Sau khi thu hoạch, lạc cần được phơi khô ngay để tránh ẩm mốc. Điều này đảm bảo hạt lạc có chất lượng cao nhất khi đưa ra thị trường.
Việc áp dụng các cách trồng lạc tiên tiến và kỹ thuật thâm canh chi tiết từ chọn giống, làm đất, bón phân cân đối đến quản lý dịch hại là chìa khóa mở cánh cửa đến vụ mùa bội thu. Chúc bà con nông dân áp dụng thành công quy trình kỹ thuật này, thu hoạch được những mẻ lạc củ nhiều, hạt to, chắc và đạt được giá trị kinh tế cao nhất.
Cập Nhật Lần Cuối Vào Lúc Tháng 12 29, 2025 by Vũ Anh
