Trồng rau tại nhà, đặc biệt là cách trồng su hào trên sân thượng, đã trở thành một xu hướng thiết yếu của nông nghiệp đô thị hiện đại. Su hào là loại rau củ mang lại nguồn dinh dưỡng dồi dào, nổi bật với hàm lượng Vitamin C và chất xơ cao. Việc tự trồng su hào giúp gia đình bạn kiểm soát hoàn toàn chất lượng, đảm bảo nông sản sạch và tươi ngon. Bài viết này cung cấp hướng dẫn toàn diện từ khâu chuẩn bị đất trồng đến quá trình chăm sóc và thu hoạch hiệu quả.
I. Phân Tích Đặc Điểm Và Giá Trị Cốt Lõi Của Su Hào
Su hào (Brassica oleracea var. gongylodes) là thành viên thuộc họ Cải (Brassicaceae), một loại cây trồng ôn hòa rất được ưa chuộng. Cây nổi bật với phần thân phình to thành củ ngay trên mặt đất hoặc sát gốc rễ. Hình dạng củ thường tròn dẹt hoặc tròn thuôn, có màu xanh nhạt, trắng hoặc tím.
Thịt củ su hào mang vị giòn, ngọt mát và có mùi thơm đặc trưng rất dễ chịu. Đây là nguyên liệu đa năng trong ẩm thực, dùng để luộc, xào, nấu canh hoặc làm nộm. Thời gian sinh trưởng của su hào tương đối ngắn, khoảng 2 đến 3 tháng từ gieo hạt đến thu hoạch.
Các Giống Su Hào Phổ Biến Phù Hợp Trồng Trên Sân Thượng
Việc lựa chọn giống cây phù hợp là bước đầu tiên quyết định đến thành công. Các giống su hào khác nhau sẽ có khả năng thích nghi và thời gian sinh trưởng khác nhau.
1. Su Hào Trắng Và Xanh
Đây là loại phổ biến nhất tại Việt Nam và được trồng rộng rãi. Giống su hào xanh thường có thời gian sinh trưởng ngắn hơn một chút. Củ có lớp vỏ màu xanh nhạt hoặc gần như trắng, có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện ánh sáng đầy đủ.
Chúng đặc biệt phù hợp cho người mới bắt đầu vì dễ trồng và ít kén chọn đất trồng. Chất lượng củ ổn định, cho năng suất tương đối cao.
2. Su Hào Tím
Su hào tím có màu sắc hấp dẫn hơn, tạo nên sự đa dạng cho khu vườn. Màu tím đậm của vỏ củ là do sự hiện diện của Anthocyanin. Đây là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ có lợi cho sức khỏe.
Giống tím thường có vị ngọt và giòn hơn su hào trắng. Tuy nhiên, một số giống tím có thể cần thời gian sinh trưởng lâu hơn để củ đạt kích thước tối ưu.
3. Giống Chịu Nhiệt
Đối với khu vực có khí hậu nóng quanh năm như miền Nam, việc chọn giống chịu nhiệt là cần thiết. Các giống lai F1 thường được cải tạo để có khả năng chịu đựng nhiệt độ cao tốt hơn.
Các giống này giúp giảm thiểu nguy cơ bị “cháy” cây non hoặc củ bị xơ hóa sớm. Tham khảo ý kiến chuyên gia tại các cửa hàng nông nghiệp để chọn giống thích nghi tốt nhất.
Giá Trị Dinh Dưỡng Và Lợi Ích Sức Khỏe
Su hào được ví như một “kho báu” dinh dưỡng tự nhiên. Nó là một trong những nguồn cung cấp Vitamin C dồi dào nhất trong các loại rau củ.
Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, giúp tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. Nó bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do và thúc đẩy quá trình sản xuất collagen.
Su hào còn chứa hàm lượng lớn chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Chất xơ giúp ngăn ngừa táo bón và duy trì cảm giác no lâu hơn. Điều này rất có lợi cho việc kiểm soát cân nặng.
Ngoài ra, su hào cung cấp Vitamin K, B6, Folate và các khoáng chất. Kali, Magiê và Mangan là những khoáng chất thiết yếu có trong củ. Các hợp chất glucosinolate trong su hào cũng đang được nghiên cứu về khả năng phòng ngừa một số loại ung thư.
II. Lợi Ích Vượt Trội Khi Tự Trồng Su Hào Trên Sân Thượng
Việc tự trồng su hào ngay trên sân thượng không chỉ là một hoạt động trải nghiệm thú vị. Đó còn là giải pháp thông minh tối ưu hóa không gian và nâng cao chất lượng sống đô thị.
Cung Cấp Nguồn Thực Phẩm Sạch Và An Toàn
Lợi ích rõ ràng nhất là đảm bảo nguồn rau sạch cho gia đình. Trong bối cảnh thực phẩm nhiễm hóa chất đang là mối lo ngại. Tự trồng giúp bạn kiểm soát toàn bộ quá trình canh tác theo hướng hữu cơ.
Từ hạt giống cho đến lúc thu hoạch, mọi bước đều nằm trong tầm kiểm soát. Gia đình bạn sẽ được tận hưởng những củ su hào không chứa chất bảo quản hay thuốc trừ sâu độc hại. Điều này bảo vệ sức khỏe tối đa cho người thân.
Tối Ưu Hóa Không Gian Đô Thị
Sân thượng, ban công hay hiên nhà thường bị bỏ trống hoặc sử dụng không hiệu quả. Biến những khu vực này thành một khu vườn nhỏ là cách tận dụng không gian hiệu quả.
Su hào có thể trồng trong nhiều loại vật chứa khác nhau. Chậu, thùng xốp hay bồn cây đều phù hợp với mọi diện tích, dù là nhỏ hẹp.
Lợi Ích Tinh Thần Và Giải Tỏa Căng Thẳng
Hoạt động làm vườn mang lại nhiều lợi ích đáng kể về mặt tinh thần. Việc dành thời gian chăm sóc cây cối mỗi ngày giúp giải tỏa căng thẳng. Ngắm nhìn thành quả lao động từ hạt mầm đến củ rau là một hình thức thư giãn lành mạnh.
Làm vườn giúp kết nối con người với thiên nhiên, ngay cả giữa lòng thành phố ồn ào. Trẻ em cũng có thể tham gia, học hỏi về vòng đời thực vật và phát triển tình yêu với thiên nhiên.
Cải Thiện Vi Khí Hậu Và Tiết Kiệm Chi Phí
Một khu vườn xanh trên sân thượng góp phần cải thiện vi khí hậu. Cây xanh giúp hấp thụ CO2 và nhả ra oxy. Điều này làm mát không gian xung quanh và giảm hiệu ứng nhà kính đô thị.
Tự trồng su hào cũng giúp giảm chi phí mua sắm thực phẩm đáng kể. Một vườn su hào năng suất có thể cung cấp đủ rau cho gia đình trong nhiều tuần.
III. Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng Cho Kỹ Thuật Trồng Su Hào
Để việc cách trồng su hào trên sân thượng đạt hiệu quả cao, khâu chuẩn bị vật tư phải kỹ lưỡng. Việc lựa chọn đúng vị trí, đất trồng và giống cây sẽ quyết định thành công.
Lựa Chọn Vị Trí Đặt Chậu Tối Ưu
Vị trí đặt chậu trồng trên sân thượng cần đảm bảo các yếu tố môi trường lý tưởng. Ánh sáng và sự thông thoáng khí là hai yếu tố hàng đầu cần xem xét.
Ánh Sáng Mặt Trời
Su hào là cây ưa sáng, cần ít nhất 6-8 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày để phát triển. Ánh sáng đầy đủ giúp cây quang hợp tốt và hình thành củ lớn.
Hãy chọn góc đón nắng sáng hoặc nắng chiều mát. Tránh nắng gắt giữa trưa vì có thể làm cháy lá non và gây sốc nhiệt.
Thông Gió Và Thoát Nước
Khu vực sân thượng cần đủ gió để không khí lưu thông tốt. Điều này giúp cây hô hấp và giảm nguy cơ mắc bệnh nấm. Gió quá mạnh có thể gây đổ chậu, nên cân nhắc làm hàng rào chắn gió tạm thời nếu cần thiết.
Đảm bảo khu vực trồng có hệ thống thoát nước tốt. Điều này tránh đọng nước dưới đáy chậu, gây úng rễ.
Chuẩn Bị Hỗn Hợp Đất Trồng Lý Tưởng
Đất là yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng củ su hào. Đất trồng su hào cần tơi xốp, giữ ẩm tốt và giàu dinh dưỡng.
Đặc Tính Cần Thiết Của Đất
Rễ su hào không chịu được úng nước, do đó đất phải thoát nước cực kỳ tốt. Đất cần có cấu trúc tơi xốp, giúp nước thừa dễ dàng thoát ra.
Su hào là cây ăn củ, cần nhiều chất dinh dưỡng để phát triển to, ngọt. Đất cần được bổ sung đầy đủ chất hữu cơ hoai mục.
Độ pH đất lý tưởng là từ 6.0 đến 7.0 (hơi chua đến trung tính). Kiểm tra độ pH bằng bộ kit chuyên dụng để đảm bảo môi trường tối ưu cho rễ.
Công Thức Phối Trộn Đất Cơ Bản
Bạn có thể tự pha trộn đất trồng theo một tỉ lệ tối ưu. Tỉ lệ này đảm bảo đất có đủ độ tơi xốp và dinh dưỡng cần thiết.
Sử dụng 50% đất thịt hoặc đất phù sa tơi xốp làm nền. Thêm 30% phân hữu cơ hoai mục. Phân hữu cơ có thể là phân trùn quế, phân bò ủ hoai hoặc phân gà ủ hoai.
Trộn thêm 20% các vật liệu giúp cải thiện độ tơi xốp và thoát nước. Các vật liệu này bao gồm xơ dừa, trấu hun, tro trấu hoặc perlite. Hoặc bạn có thể mua đất sạch chuyên dụng cho rau ăn củ tại vugarden.vn để đảm bảo chất lượng.
Để tăng cường dinh dưỡng ban đầu, trộn thêm một ít vôi bột hoặc dolomit nếu đất quá chua. Tránh sử dụng quá nhiều vôi vì su hào ưa đất hơi chua.
Lựa Chọn Chậu Trồng Phù Hợp Kích Thước
Kích thước và vật liệu của chậu trồng su hào ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của củ. Củ cần không gian để phình to và rễ cần đủ chỗ để bám.
Kích Thước Chậu Tiêu Chuẩn
Chọn chậu có chiều cao tối thiểu từ 20-30 cm là bắt buộc. Đường kính hoặc chiều rộng chậu nên khoảng 25-30 cm. Kích thước này đủ không gian cho rễ phát triển sâu và củ đạt kích thước tối đa.
Đối với bồn dài hoặc thùng xốp, khoảng cách giữa các cây cần giữ ở mức 20-25 cm. Đừng trồng quá dày vì sẽ khiến cây cạnh tranh dinh dưỡng.
Các Loại Vật Liệu Chậu
- Chậu nhựa: Nhẹ, bền và giá thành phải chăng, giữ ẩm tốt. Tuy nhiên, màu tối có thể hấp thụ nhiệt, làm nóng đất vào mùa hè.
- Thùng xốp: Rất kinh tế, giữ nhiệt và độ ẩm tốt. Phải đục lỗ thoát nước kỹ lưỡng ở đáy và thành bên.
- Túi vải trồng cây (Grow bags): Nhẹ, thoáng khí, thoát nước tuyệt vời. Loại túi này giúp rễ cây phát triển tốt hơn do hạn chế xoắn rễ.
Điều quan trọng nhất là tất cả các loại chậu phải có đủ lỗ thoát nước ở đáy. Lỗ thoát nước giúp tránh tình trạng úng nước gây thối rễ.
IV. Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Su Hào Từ Hạt
Cách trồng su hào trên sân thượng từ hạt giống là phương pháp phổ biến nhất. Phương pháp này cho phép người trồng kiểm soát toàn bộ quá trình ngay từ đầu.
1. Kỹ Thuật Ươm Hạt Giống
Ươm hạt trước khi gieo trực tiếp giúp tăng tỷ lệ nảy mầm. Nó cũng bảo vệ cây con khỏi các yếu tố môi trường khắc nghiệt ban đầu.
Xử Lý Hạt Giống
Ngâm hạt giống su hào trong nước ấm khoảng 40-50°C. Ngâm trong khoảng 4-6 giờ để làm mềm vỏ hạt. Nước ấm sẽ kích thích quá trình nảy mầm diễn ra nhanh hơn.
Sau khi ngâm, vớt hạt ra, rửa sạch và ủ vào khăn ẩm hoặc giấy ăn ẩm. Đặt khăn vào hộp nhựa kín và để ở nơi ấm áp (25-30°C). Hạt thường sẽ nứt nanh sau 24-48 giờ.
Kiểm tra độ ẩm thường xuyên trong quá trình ủ. Đảm bảo khăn/giấy luôn ẩm nhưng không được sũng nước.
Chuẩn Bị Và Gieo Hạt
Sử dụng khay ươm chuyên dụng hoặc các hộp nhỏ có lỗ thoát nước. Đổ đầy hỗn hợp đất ươm tơi xốp và vô trùng vào khay. Hỗn hợp này nên là đất sạch trộn trấu hun hoặc mùn dừa đã xử lý.
Khi hạt đã nứt nanh, nhẹ nhàng đặt từng hạt vào khay ươm. Phủ một lớp đất mỏng khoảng 0.5-1 cm lên trên hạt. Khoảng cách giữa các hạt nên là 2-3 cm để cây con có không gian thở.
Dùng bình xịt phun sương để tưới nhẹ, làm ẩm đều bề mặt đất. Giữ khay ươm ở nơi có ánh sáng vừa phải, tránh nắng gắt trực tiếp.
2. Cấy Cây Con Vào Chậu Chính
Khi cây su hào con đạt 2-3 lá thật, khoảng 2-3 tuần sau gieo. Lúc này chúng đã đủ cứng cáp để chuyển sang chậu trồng chính.
Thao Tác Cấy Cây
Đổ đầy đất đã chuẩn bị vào các chậu trồng chính, san phẳng bề mặt. Tạo một lỗ nhỏ ở giữa mỗi chậu. Lỗ trồng cần sâu và rộng hơn bầu đất một chút.
Nhẹ nhàng bứng cây con ra khỏi khay ươm cùng với bầu đất xung quanh rễ. Tránh làm tổn thương bộ rễ mỏng manh của cây. Đặt cây con vào lỗ đã tạo, lấp đất xung quanh.
Ấn nhẹ đất để cố định cây, nhưng đừng nén chặt quá. Trồng cây không quá sâu hoặc quá nông. Phần thân sẽ phình ra thành củ sau này cần nằm trên mặt đất.
Tưới Nước Và Bảo Vệ Ban Đầu
Tưới đẫm nước ngay sau khi cấy để giúp cây con hồi phục sau cú sốc chuyển chỗ. Nước sẽ giúp rễ bám chặt vào đất mới.
Trong vài ngày đầu, đặt chậu ở nơi có bóng mát nhẹ hoặc che chắn tạm thời. Cây con cần thời gian để thích nghi và không bị héo dưới nắng gắt. Dần dần đưa cây ra nơi có nhiều ánh sáng hơn khi cây đã phục hồi.
Hộp xốp trồng su hào trên sân thượng cần đảm bảo khả năng thoát nước
3. Quy Trình Chăm Sóc Giai Đoạn Đầu
Sau khi cấy, cây su hào con cần được chăm sóc đặc biệt. Điều này nhằm đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh và đồng đều.
Duy Trì Độ Ẩm Liên Tục
Giữ ẩm đất liên tục là yêu cầu bắt buộc cho su hào con. Tưới nước 1-2 lần mỗi ngày tùy theo điều kiện thời tiết và độ ẩm đất. Đảm bảo đất ẩm nhưng không được sũng nước.
Cung cấp đủ ánh sáng mặt trời để cây quang hợp tối ưu. Thiếu sáng sẽ làm cây con còi cọc và vươn dài (hiện tượng etiolation).
Bón Phân Kích Rễ
Khoảng 1 tuần sau khi cấy, khi cây đã ổn định, bắt đầu bón lót. Sử dụng phân hữu cơ lỏng pha loãng hoặc phân vi sinh.
Bón với liều lượng rất nhỏ để tránh “cháy” cây con. Có thể bón lại sau mỗi 10-15 ngày. Giai đoạn này cần phân bón giàu Đạm (N) để kích thích ra lá non.
Tỉa Cây Con
Nếu bạn gieo nhiều hạt và tất cả đều nảy mầm, hãy tỉa bớt. Tỉa bỏ những cây yếu ớt, còi cọc. Chỉ giữ lại một cây khỏe mạnh nhất trên mỗi vị trí trồng.
Việc tỉa cây giúp cây còn lại có đủ không gian và dinh dưỡng để tập trung phát triển củ. Nên thực hiện công việc này khi cây có khoảng 4-5 lá thật.
V. Chăm Sóc Su Hào Trưởng Thành Để Đạt Năng Suất
Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong cách trồng su hào trên sân thượng. Chăm sóc đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kích thước và chất lượng củ thu hoạch.
Kỹ Thuật Tưới Nước Hiệu Quả Cho Su Hào
Su hào là loại cây cần rất nhiều nước, đặc biệt trong giai đoạn hình thành và phát triển củ. Thiếu nước sẽ khiến củ nhỏ, kém ngọt và dễ bị xơ.
Tần Suất Và Lượng Nước
Tưới nước đều đặn 1-2 lần mỗi ngày. Thời điểm lý tưởng là vào sáng sớm và chiều mát.
Vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm, có thể cần tưới thêm vào buổi trưa. Tuy nhiên, tránh tưới vào giữa trưa nắng gắt.
Tưới đủ ẩm cho toàn bộ bầu đất nhưng không để nước đọng dưới đáy chậu. Đất nên ẩm đều chứ không được sũng nước.
Phương Pháp Tưới Đúng Kỹ Thuật
Sử dụng bình tưới có vòi sen nhỏ hoặc hệ thống tưới nhỏ giọt. Nước sẽ thấm từ từ vào đất, tránh làm bắn đất lên lá. Điều này cũng giúp hạn chế lây lan mầm bệnh.
Tưới trực tiếp vào gốc cây. Tránh tưới lên lá và thân củ quá nhiều, đặc biệt vào buổi tối. Độ ẩm cao vào đêm có thể tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển.
Dấu hiệu thiếu nước là lá cây héo rũ và đất khô nứt nẻ. Nếu đất sũng nước, lá sẽ vàng úa và cây còi cọc.
Chế Độ Bón Phân Khoa Học
Bón phân đúng loại, đúng liều lượng và đúng thời điểm là yếu tố the chốt. Nó giúp su hào phát triển củ to, ngọt và chắc.
Phân Bón Giai Đoạn Thân Lá
Sau 3-4 tuần, cây bước vào giai đoạn phát triển thân lá. Lúc này, tập trung bón phân có hàm lượng Đạm (N) cao hơn. Đạm giúp cây ra lá xanh tốt, chuẩn bị năng lượng cho việc hình thành củ.
Có thể dùng phân NPK có tỷ lệ Đạm cao hoặc tiếp tục dùng phân hữu cơ. Tần suất bón khoảng 10-15 ngày/lần.
Cách trồng su hào trên sân thượng từ khâu chuẩn bị đất và hạt giống
Phân Bón Giai Đoạn Phát Triển Củ
Khi củ bắt đầu phình to, đây là giai đoạn quan trọng nhất. Cần bón phân giàu Kali (K) và Phốt pho (P) để thúc đẩy củ to, ngọt và chắc.
Sử dụng NPK với tỷ lệ P, K cao (ví dụ: NPK 15-5-20, 10-5-20). Hoặc dùng phân chuyên dùng cho rau ăn củ.
Tiếp tục bổ sung phân hữu cơ để cải thiện cấu trúc đất. Bón phân hữu cơ cũng cung cấp vi lượng cần thiết cho củ. Tần suất bón nên tăng lên 7-10 ngày/lần.
Cách Bón Phân Đúng
Bón trực tiếp vào gốc cây hoặc rải xung quanh mép chậu. Hoặc có thể pha loãng phân với nước để tưới. Sau khi bón phân hạt, cần tưới nước ngay để phân tan và ngấm vào đất.
Luôn tuân thủ liều lượng khuyến cáo trên bao bì sản phẩm. Tránh bón quá liều gây “cháy” cây hoặc tích tụ muối khoáng trong chậu.
4. Phòng Ngừa Và Xử Lý Sâu Bệnh Hại
Su hào rất dễ bị sâu bệnh tấn công. Việc kiểm tra định kỳ và phòng trừ kịp thời là vô cùng quan trọng.
Sâu Hại Phổ Biến
- Rệp sáp, rầy nâu: Chúng hút nhựa cây làm lá xoăn và cây còi cọc. Xịt nước mạnh để rửa trôi. Dùng dung dịch xà phòng pha loãng hoặc dầu neem để phun.
- Sâu tơ, sâu xanh bướm trắng: Ăn lá và củ non. Bắt sâu bằng tay hoặc dùng bẫy dính màu vàng. Phun thuốc trừ sâu sinh học như chế phẩm Bacillus thuringiensis (Bt).
- Bọ nhảy: Gây các lỗ nhỏ li ti trên lá. Có thể dùng lưới chắn côn trùng. Hoặc phun dung dịch tỏi ớt tự nhiên để xua đuổi.
Bệnh Hại Phổ Biến
- Đốm lá: Xuất hiện các vết đốm màu nâu trên lá. Cắt bỏ lá bệnh và phun thuốc gốc đồng.
- Thán thư: Gây thối củ và lá. Đảm bảo thông thoáng và tránh tưới nước lên lá vào buổi tối.
- Sương mai: Lớp nấm trắng trên mặt lá. Cải thiện thông gió và phun thuốc diệt nấm sinh học.
Biện Pháp Phòng Ngừa Tổng Hợp
Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá và thân cây. Điều này giúp phát hiện sớm dấu hiệu sâu bệnh. Vệ sinh sạch sẽ khu vườn, dọn dẹp lá vàng úa và cỏ dại xung quanh chậu.
Luân canh cây trồng là biện pháp rất hữu hiệu. Không trồng su hào liên tục trên cùng một chậu đất. Luân canh với các loại cây khác họ như họ đậu hoặc cà chua.
Sử dụng lưới chắn côn trùng để bao phủ chậu cây. Lưới giúp ngăn côn trùng trưởng thành đẻ trứng lên lá.
5. Vun Gốc Và Tỉa Lá Đúng Kỹ Thuật
Khi củ su hào bắt đầu phình to, vun thêm đất xung quanh gốc cây. Việc vun gốc giúp cố định cây, giúp củ phát triển tốt hơn và tránh bị đổ ngã. Đất vun cũng giúp giữ ẩm và cung cấp thêm dinh dưỡng.
Cắt bỏ các lá già, lá bị sâu bệnh hoặc lá mọc quá dày. Tỉa lá giúp tập trung dinh dưỡng nuôi củ. Nó cũng cải thiện lưu thông không khí, giảm nguy cơ mắc bệnh nấm.
Tuy nhiên, không nên tỉa quá nhiều lá một lúc. Lá là nơi quang hợp chính của cây. Cần giữ lại một lượng lá đủ để cây tổng hợp chất nuôi củ.
VI. Thu Hoạch Và Bảo Quản Su Hào Đạt Chuẩn Chất Lượng
Khoảnh khắc thu hoạch là phần thưởng ngọt ngào nhất. Để đảm bảo chất lượng và hương vị tốt nhất, cần thu hoạch đúng thời điểm và kỹ thuật.
Thời Điểm Thu Hoạch Lý Tưởng
Su hào thường có thể thu hoạch sau khoảng 60-90 ngày kể từ khi gieo hạt. Thời gian này tùy thuộc vào giống cây và điều kiện chăm sóc.
Dấu Hiệu Nhận Biết
Củ su hào đạt kích thước mong muốn, đường kính khoảng 7-10 cm. Không nên để củ quá lớn vì chúng sẽ bị già, xơ và kém ngọt. Củ vừa phải thường có hương vị ngon và mềm nhất.
Củ có màu sắc đặc trưng của giống (xanh nhạt, trắng hoặc tím). Bề mặt củ cần căng bóng và không có vết nứt.
Dùng tay ấn nhẹ vào củ, nếu thấy củ chắc và cứng thì đã có thể thu hoạch. Củ mềm hoặc rỗng có thể do thiếu nước hoặc đã quá lứa.
Quy trình trồng su hào trên sân thượng từ giai đoạn ươm hạt đến khi cấy
Kỹ Thuật Thu Hoạch Đúng Cách
Nên thu hoạch su hào vào sáng sớm hoặc chiều mát. Lúc này, cây đang tích lũy nhiều nước nhất, giúp củ su hào tươi ngon và giữ được độ giòn lâu hơn.
Sử dụng dao hoặc kéo sắc và sạch để cắt. Dùng tay nắm nhẹ gốc củ su hào.
Dùng dao hoặc kéo cắt phần gốc củ, cách mặt đất khoảng 1-2 cm. Cố gắng cắt dứt khoát để tránh làm tổn thương gốc cây.
Sau khi cắt củ, loại bỏ hết phần lá già và rễ còn bám vào đất trong chậu. Nếu muốn trồng lứa mới, hãy bổ sung thêm đất và phân hữu cơ vào chậu để tái tạo dinh dưỡng.
Bảo Quản Su Hào Sau Thu Hoạch
Rửa sạch củ su hào dưới vòi nước chảy để loại bỏ đất bám bẩn. Cắt bỏ phần lá xanh còn lại sát gốc củ. Lá có thể làm củ nhanh héo do chúng tiếp tục rút nước từ củ.
Cho su hào vào túi nilon có đục lỗ hoặc hộp đựng thực phẩm. Bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Su hào có thể giữ tươi ngon trong khoảng 1-2 tuần.
Không nên rửa su hào trước khi cất tủ lạnh nếu chưa dùng ngay. Chỉ rửa khi chuẩn bị chế biến để tránh độ ẩm làm củ nhanh hỏng.
VII. Khắc Phục Các Vấn Đề Thường Gặp Và Mẹo Chuyên Gia
Ngay cả với cách trồng su hào trên sân thượng tuân thủ kỹ thuật, đôi khi vẫn xuất hiện các vấn đề. Việc nhận biết sớm và khắc phục kịp thời là rất quan trọng.
1. Hiện Tượng Củ Bị Xơ Hóa (Woody Bulb)
Nguyên Nhân
Củ su hào bị xơ là do thu hoạch quá muộn. Hoặc là do cây bị sốc nhiệt kéo dài. Sự thiếu hụt nước nghiêm trọng trong giai đoạn phát triển củ cũng gây ra hiện tượng này.
Đất trồng quá khô hoặc bón phân Đạm quá nhiều so với Kali cũng là nguyên nhân. Đạm quá mức thúc đẩy lá, làm củ chậm lớn và nhanh già hóa.
Khắc Phục
Đảm bảo tưới nước đều đặn, giữ ẩm liên tục cho đất. Thu hoạch củ đúng kích thước khuyến nghị (7-10 cm).
Tăng cường phân bón giàu Kali và Phốt pho trong giai đoạn củ phình to. Che chắn cho cây vào những ngày nắng gắt để giảm sốc nhiệt.
2. Cây Su Hào Bị Ra Hoa Sớm (Bolting)
Nguyên Nhân
Ra hoa sớm, hay còn gọi là bolting, là hiện tượng cây chuyển từ giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản. Điều này xảy ra khi nhiệt độ môi trường thay đổi đột ngột. Hoặc cây phải chịu đựng thời kỳ lạnh kéo dài rồi chuyển sang nóng.
Hiện tượng bolting khiến cây ngừng phát triển củ và tập trung nuôi hoa, làm củ bị nhỏ và xơ.
Khắc Phục
Chọn giống su hào chịu nhiệt phù hợp với khí hậu. Trồng su hào vào thời điểm nhiệt độ thích hợp (15-25°C).
Đảm bảo cây con không bị stress nhiệt quá sớm. Sử dụng lưới che nắng để ổn định nhiệt độ cho khu vườn sân thượng.
3. Củ Bị Nứt Vỡ
Nguyên Nhân
Củ bị nứt vỡ là do sự hấp thụ nước đột ngột. Chẳng hạn như sau một thời gian dài đất khô hạn, người trồng tưới quá nhiều nước. Sự mất cân bằng độ ẩm đột ngột khiến củ phát triển quá nhanh và bị nứt.
Khắc Phục
Duy trì độ ẩm đất ổn định và liên tục. Đừng để đất quá khô rồi mới tưới đẫm.
Thực hiện tưới nước đều đặn và kiểm tra độ ẩm đất hàng ngày. Cung cấp đủ Canxi qua phân bón hoặc bổ sung vôi bột nếu cần thiết. Canxi giúp tăng cường độ cứng cáp của thành tế bào.
Mẹo Chuyên Gia: Kỹ Thuật Che Phủ Đất
Che phủ đất bằng rơm rạ, vỏ trấu hoặc xơ dừa. Điều này giúp giảm thiểu sự bốc hơi nước từ đất. Lớp che phủ giữ cho đất mát
Cập Nhật Lần Cuối Vào Lúc Tháng 2 12, 2026 by Vũ Anh
